"One cannot go on creating massive disturbances in childbirth and breastfeeding without altering the sexual life and the capacity to love of society as a whole". Michel Odent

October 3, 2013

Νέο Τμήμα Baby Yoga και στην Πανόρμου


Κάθε Τρίτη 11 - 12.15 στο Athens Yoga Studio, Λουίζης Ριανκούρ 65-67, Αμπελόκηποι (40 μ. από τον σταθμό Μετρό "Πανόρμου"). 

Δείτε περισσότερες πληροφορίες εδώ.

(Ευχαριστώ τη φίλη και συνεργάτιδα Θωμαή)

September 18, 2013

Εγκυμοσύνη: Κάντε το όπως στη Σουηδία...

... "από την διαπίστωση της κύησης, γύρω στη δέκατη εβδομάδα, έως την έξοδο από το μαιευτήριο, είναι δυνατόν η γυναίκα να μην συναντήσει γιατρό"...
Οι συγκρίσεις με την Ελλάδα - όπου ο γιατρός και όχι η μαία θεωρείται ο πλέον αρμόδιος για τη γέννα -  είναι περιττές. Τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά θνησιμότητας, πρόωρων γεννήσεων, καισαρικών και περινεοτομών καθώς και το χαμηλό κόστος της γέννας στη Σουηδία δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης για το ποιο μοντέλο λειτουργεί καλύτερα... 

Οκτώ επισκέψεις και ένα υπερηχογράφημα, όλα υπό την αποκλειστική αρμοδιότητα της μαίας, χωρίς ραντεβού με τον γιατρό: εκ πρώτης όψεως, η παρακολούθηση της κύησης στη Σουηδία είναι συνοπτική.

Παρότι στις περισσότερες χώρες της Δύσης προωθείται η παροχή της ιατρικής περίθαλψης, στη Σουηδία το σύστημα αυτό αποδεικνύεται αποτελεσματικό.

Σύμφωνα με την μη κυβερνητική οργάνωση Save The Children, η Σουηδία είναι η δεύτερη καλύτερη χώρα στον κόσμο για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, μετά την Φινλανδία. 

Η θνησιμότητα των νεογνών (1,5 ανά χίλια νεογνά έναντι 2,4 στη Γαλλία) και η μητρική (3,1 ανά 100.000 τοκετούς έναντι 8,4 στη Γαλλία) είναι εξαιρετικά χαμηλές, υπογραμμίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ετήσια έκθεσή της για την περιγεννητική υγεία.

Κατά τη διάρκεια της κύησης, η μαία είναι υπεύθυνη για την υγεία της εγκύου και του εμβρύου. Η παρακολούθηση αυτή, η μόνη που προσφέρεται, αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου από αυτήν.

"Μπορεί να κληθεί ο γιατρός, με πρωτοβουλία της μαμής μόλις αυτή δει ότι κάτι δεν πάει καλά", εξηγεί η Σόφι Λάαφτμαν, μαία στη Στοκχόλμη.

Η μαία είναι αρμόδια για την προγεννητική και περιγεννητική περίοδο από τον 18ο αιώνα.

Για όσους έχουν συνηθίσει την παρακολούθηση από τον γυναικολόγο-μαιευτήρα, το πρόγραμμα αυτό μπορεί να μοιάζει σύντομο: μερικές εξετάσεις για να εντοπιστούν τυχόν ελλείψεις ή ανωμαλίες, μια τακτική παρακολούθηση της πίεσης της μητέρας και του καρδιακού ρυθμού του εμβρύου, διατροφικές συμβουλές και ούτε μια γυναικολογική εξέταση.

Στη Γαλλία αντίθετα, έκθεση του υπουργείου Υγείας του 2011 δείχνει γενική αύξηση της παρακολούθησης της κύησης από γιατρό, με το 20% των γυναικών να έχουν υποβληθεί σε τουλάχιστον έξι υπερηχογραφήματα και 4% σε περισσότερα από δέκα, χωρίς προφανές όφελος.

"Η κύηση είναι μια φυσιολογική κατάσταση", υπενθυμίζει η Μαρί Μπεργκ, καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ στη δυτική Σουηδία. Η μαία παρακολουθεί και συνοδεύει. Οφείλει να βοηθήσει την μητέρα και τον άλλο γονέα στους νέους τους ρόλους.

Επιστημονική μελέτη που δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο από την ΜΚΟ επαγγελματιών της υγείας Collaboration Cochrance καταλήγει στο συμπέρασμα ότι "οι περισσότερες γυναίκες", αυτές που αποφεύγουν τις επιπλοκές, θα είχαν κέρδος αν παρακολουθούνταν από μαίες.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, μια τέτοια παρακολούθηση μειώνει τις πρόωρες γεννήσεις. Στη Σουηδία το ποσοστό των βρεφών που γεννιούνται πρόωρα είναι 5%.

Η Χριστίνα Σίνγκελμαν, 31 ετών, έγκυος στο δεύτερο παιδί της, θυμάται ωστόσο την μοναξιά που αισθάνθηκε στην πρώτη της εγκυμοσύνη: από την διαπίστωση της αρχόμενης εγκυμοσύνης και τη δήλωσή της στο μαιευτήριο επιλογής της μέλλουσας μητέρας έως το υπερηχογράφημα, σχεδόν δέκα εβδομάδες περνούν χωρίς ραντεβού.

Αλλά αν η μέλλουσα μητέρα είναι νεότερη από 40 ετών, χωρίς βεβαρυμένο ιατρικό ιστορικό και έμεινε φυσιολογικά έγκυος "δεν υπάρχει κανένας λόγος να προγραμματίσει πιο τακτικά ραντεβού στην αρχή", εξηγεί η Λάαφτμαν, η οποία παρακολουθεί εκατό εγκύους.

Η 33χρονη Αντίνα Τρουνκ συμβουλεύτηκε δύο διαφορετικές μαίες για τα δύο παιδιά της. "Και οι δύο ήταν πολύ ικανές, καταρτισμένες αλλά η μέλλουσα μητέρα είναι αυτή που αποφασίζει, που θέτει ερωτήσεις, που ενδεχομένως ζητεί να την δει ένας ειδικός".

"Και στη συνέχεια καθώς έχουμε μια νοοτροπία που δεν θέλουμε ανατροπές, το σύστημα επιτρέπει να διατηρούνται χαμηλές οι τιμές", προσθέτει.

Στην αρχή του τοκετού, η ετοιμόγεννη επικοινωνεί με το μαιευτήριο της επιλογής της, το οποίο της λέει αν μπορεί να την δεχτεί. Σε περίπτωση άρνησης, πρέπει να απευθυνθεί σε άλλο μαιευτήριο.

Οι μαίες ακόμη κι εκείνη τη στιγμή έχουν αποκλειστική αρμοδιότητα. Ο μαιευτήρας θα επέμβει στην περίπτωση που υπάρξουν επιπλοκές ή αν η γυναίκα ζητήσει αναισθησία (50% των τοκετών).

Με άλλα λόγια, "από την διαπίστωση της κύησης, γύρω στη δέκατη εβδομάδα, έως την έξοδο από το μαιευτήριο, είναι δυνατόν η γυναίκα να μην συναντήσει γιατρό", τονίζει η Λάαφτμαν.

Η Σουηδία είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που οι μαίες αναλαμβάνουν σε τόσο μεγάλο βαθμό την παρακολούθηση της κύησης και του τοκετού. Ο αριθμός των γεννήσεων με καισαρική είναι σχετικά χαμηλός (17% στο 2011) και μόνο 10% των γυναικών υπόκειται σε περινεοτομή.

Αυτό επίσης είναι ένα αποδοτικό σύστημα όσον αφορά τη διαχείριση των δαπανών", εκτιμά η Μπεργκ. 

Όπως αναφέρει, οι χώρες όπου ο γιατρός είναι αυτός που παρακολουθεί την κύηση έχουν την τάση, μερικές φορές χωρίς λόγο, να "πολλαπλασιάζουν τις εξετάσεις και τα υπερηχογραφήματα, κάτι που ανοίγει το δρόμο στο εύκολο χρήμα". Ένα επακόλουθο το οποίο η Σουηδία είναι περήφανη που ήξερε να το αποφύγει.

September 16, 2013

"Επιστροφή" με πολλή όρεξη και νέα τμήματα Yoga Εγκυμοσύνης και Baby Yoga!

Ύστερα από μια μακρά απουσία επιστρέφω σιγά σιγά με πολλή όρεξη να ψάξω, να μάθω και να μοιραστώ πληροφορίες, απόψεις, ιστορίες και πηγές γύρω από τα αγαπημένα μου θέματα: τον τοκετό με σεβασμό στη μητέρα και το παιδί, τον θηλασμό, το attachment parenting, την μη παρεμβατική γονεϊκότητα και όλα όσα προκύπτουν από αυτά... 

Σε επόμενη ανάρτηση θα εξηγήσω τους λόγους που με οδήγησαν να απέχω που μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν μια υπέροχη δεύτερη εγκυμοσύνη και έναν εκπληκτικό τοκετό στο σπίτι. Χρωστάω σίγουρα την εξιστόρηση και αυτής της ιστορίας - της γέννησης του Θησέα!

Προς το παρόν ενημερώνω για τα δύο νέα τμήματα Yoga για Εγκύους & Baby Yoga που ξεκινάω στο Playgroup Hellas στην Αγία Παρασκευή (Κύπρου 37Β - περίπου 10' περπάτημα από το μετρό "Αγία Παρασκευή")*. 

Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής, επικοινωνήστε μαζί μου στο 6942297633 και elisavet.nazli@gmail.com 

Με πολλή πολλή αγάπη και ενθουσιασμό για τη νέα χρονιά,

Ελισάβετ





April 17, 2013

What your Doula wants you to know..



This Spring marks the 14th year that I have been serving families as a doula. In attending many births and in networking with other doulas during these years, it seems there are a few things that every doula would like for her clients to know. So parents, if you are using a doula for your birth or are considering hiring a doula, here are some thoughts to keep in mind.

Keep me in the loop. You have hired me to attend your birth, and I’m really looking forward to that. It’s important that you know that a big part of the support that I am able to offer you begins long before labor does. Please don’t hesitate to reach out to me. I’m here to be your “walking birth wiki”. I’m way less scary than Dr. Google, and I love to talk about birthy stuff. Pick my brain. Ask me questions. I will offer you information, share my resources, give you encouragement, and lend an empathetic ear to your concerns.   I especially want to know if you go to the hospital for any reason, or have something happening that you are worried about. It’s good for me to know what’s on your mind as you prepare for your baby, because this might come into play with your birth experience. Keep me posted about what’s going on with your prenatal care. Even if it’s just a note that says “Hi, we’re all great!”, I want to hear from you. It’s never “bothering me” to call. No apologies or guilt necessary. I’m going to let you set the pace for our communication; call me once a day, or call me once in pregnancy – that’s up to you. Everybody’s needs are different. I’m going to trust that you know that I’m here, and that you are reaching out as much as you need to.

Understand my role. You are the boss of this birth, and you have hired me as your doula.  This means that I don’t get to tell you what to do. You tell me what’s right for you. As an experienced doula, I might have relationships with your doctor, midwife, nurses, or hospital. With any luck, they are goodrelationships, and our being on a birth team together is something that will enhance your experience.  Providing non-medical labor support is my role on the team. I will do all I can to help you give birth the way you want to, while respecting the medical professionals and the rules of the birthplace you have chosen.  I am not there as a bodyguard or a bouncer. I don’t arrive prepared for combat.  I cannot throw myself between a woman and the doctor who is about to break her water. If I tried that, they would throw me out and never let me or any other doula come back. I want to support your birth, and I also want to be able to show up for the next mama who plans to birth there. So, I won’t speak to your doctor on your behalf. I don’t get to tell them what you will do. You certainly may, though. What I will do is remind you of your goals. I encourage you to ask questions that help you gather information, so that you have clarity to make your own decisions. I stand behind you in exercising your right to use your own voice to speak up about what you will accept or refuse.

Set yourself up for success. If you really want to have a low-intervention unmedicated waterbirth that’s “as close to a homebirth as possible”, then the big teaching hospital with a 95% epidural rate and no tub is probably not the best place for you. Chances are pretty good that if you choose to give birth there, the birth you want isn’t going to happen. Make sure that your birthplace and your birth attendant are a good fit for what you have in mind. You, as the consumer, have a choice. Look into the facilities that are available to you. Ask what options they provide, and find out what they offer to support you in creating the kind of birth you want to have. The same is true for choosing your doctor or midwife. The one who says, “Ugh, I don’t like doulas” isn’t very likely to be into the idea of other requests you make, either. Take personal responsibility for learning the rules of your attendant and your birthplace. Though I, as doula, may wish the highest and best for you, my being present will not protect you from factors that come with the territory of the location or practitioner you have chosen.

Prepare yourself for your birth. It is up to you to take charge of readying yourself as fully as you can for birth in body, mind, and spirit. Participate in good classes, educate yourself about birth options and coping skills, and take excellent care of your body and your mental and emotional health. Seek out the support that you need to do this. Your power is already your own, whether you choose to claim it or not.  It  is not mine or anyone else’s to give to you or to take away from you. I do not empower your birth. I do not advocate for you.  I support you in learning to empower and advocate for yourself. Likewise, I know a lot about having a baby, but I am not having your baby. I can make suggestions for positioning or comfort measures, and help you remember all of the ways that you have learned to cope with the intensity of labor. I can encourage you to ask for what you want. I cannot guarantee you that your birth will be easy or uncomplicated. Labor is hard work, whether you have a doula or not.  Birth is unpredictable, even when you’re well-prepared. When all is said and done, you are the one responsible for your choices. You are the one who will go through this process to become your child’s mother. Prepare yourself to surrender and release, and let your mind, your heart, and your body be open.

You have my unconditional support. This is your birth, not mine. My priority is to see that you know what your options are, and that you are informed in making your own best choice. I want to understand your hopes, fears, and goals for this birth, so that you feel seen and heard. When I ask about these things, I want your deeply honest answer. Please don’t concern yourself about the “right” answer, or what you think I want to hear.  I will offer comfort in whatever way I can to help your experience happen in the way that you hope for. I will remind you of the wishes you have shared with me, and give you encouraging words and hands-on support if you want to have a drug-free birth. I believe in you, and I know you can do this. I will not leave you if you change your mind and decide that pain medication is the right option for you. I will not judge you for the choices that you make. This is your body, your baby, and your birth. I trust you to make the best decisions for yourself. If something happens differently than what you had hoped or planned for, please don’t apologize to me. You have my support when you are scared. You have my support when you think you can’t do it anymore. You have my support when you are crying. You have my support when you are angry, or irreverent, or unglued, or unlovely. You have my support in your joy.  This is your birth. I’m here for you.

Our relationship will change. I love being your doula. I love the whirlwind courtship of getting to know you well in a short time. I love hearing your stories about your life,  the births of your children before this one, the story of how you met your beloved, the story of your own birth as your mother told it to you. I ask intimate questions that perhaps you hadn’t even thought about before, about your hopes and fears, and how you cope with overwhelm, and what makes you feel safe. More than anything, I listen. Toward the end of your pregnancy, we may be talking once a week. In the last few days, we might be checking in every day.  I might not ever know the names of your siblings, or where you grew up, or any of the other things your friends would usually know, but by the time your baby is born, we have forged a bond that is close, and real, and beautiful. Then, after your baby is here and you are settled in as a new mother, I don’t see you much anymore, and we hardly ever talk.  Please don’t take it personally. Know that I still care very much, even if I probably won’t make it to your child’s birthday party. Our relationship as doula and mama happens for a finite period of time. I miss you. I still love you. I cherish the memory of the time I have shared with you, and now I’m offering that same support to my next mama. I’m just as busy with her as I was with you. This is what doulas do.

I will always be grateful. Thank you for allowing me to serve as your doula. I would say thank you every day, if I could. Thank you for inviting me into your life, your home, your birth space.  Thank you for trusting me to witness the birth of your child. Thank you for the honor and the privilege of caring for you through this part of your life. Every birth touches my heart. Every birth brings a lesson, and I am grateful for the learning that comes from your birth. I am grateful for this place where our paths crossed, and our life stories are woven together for this short while.  Thank you always, and blessings on the journey.


January 11, 2013

Γράμμα ενός βρέφους προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας


Το Γράμμα – έκκληση ενός βρέφους προς τον Πρωθυπουργό στάλθηκε εκ μέρους του βρέφους από το Δίκτυο Δράσης για τη Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας στο γραφείο του Πρωθυπουργού, στον Υπουργό Υγείας, στον Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, στον Συνήγορο του Παιδιού, στον Πρόεδρο της UNICEF Ελλάδας και στον Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Θηλασμού στις αρχές του 2013. Το βρέφος – δανειζόμενο τα λόγια επιστημόνων – βοηθών του – παρακαλεί τον αξιότιμο Πρωθυπουργό της Ελλάδας να προστατεύσει την υγεία αυτού και της μητέρας του μέσα από την διαφύλαξη του δικαιώματός του για μητρικό θηλασμό και βρεφική διατροφή μακριά από ανεξέλεγκτα και αθέμιτα εμπορικά συμφέροντα.

Το Γράμμα που στάλθηκε έχει ως εξής:


ΠΡΟΣ: Πρωθυπουργό της Ελλάδας

ΘΕΜΑ: Ανοιχτή έκκληση ενός βρέφους προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας


Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Είμαι ένα παιδί γεννημένο στην Ελλάδα μας. Παίρνω το θάρρος να σας γράψω για να κάνω έκκληση να με προστατέψετε, εμένα και τους συνομηλίκους μου.

Μαθαίνω ότι στην χώρα που γεννήθηκα έχουμε οικονομική κρίση. Οι επιστήμονες – φίλοι μου, που με βοηθούν να εκφράσω με λόγια αυτά που δεν μπορώ ακόμα να πω μόνος μου, μού είπαν να σας αναφέρω ότι:


  • Η αύξηση στα ποσοστά μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τόσο άμεσα όσο και σε βάθος δεκαετιών την οικονομία της.
  • Υπολογίστηκε ότι μια αύξηση των ποσοστών του θηλασμού στην Μεγάλη Βρετανία μόλις κατά 1% μπορεί να οδηγήσει σε τέτοια αύξηση του δείκτη νοημοσύνης στον πληθυσμό των παιδιών, που να αποφέρει περίπου 300 εκατομμύρια λίρες κάθε χρόνο λόγω  αύξησης της παραγωγικότητας (1).
  • Στις ΗΠΑ υπολόγισαν ότι εάν θήλαζαν περισσότερο τα παιδιά τους θα εξοικονομούσαν 13 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο και θα γλίτωναν 911 θανάτους βρεφών τον χρόνο (2). 
  • Σύμφωνα με οικονομοτεχνική μελέτη στην Ελλάδα, εάν τα συνομήλικά μου βρέφη θήλαζαν περισσότερο και λαμβάνοντας υπόψη μόλις τέσσερις από τις πολλές ασθένειες από τις οποίες προστατεύει ο θηλασμός, θα εξοικονομούσαμε τουλάχιστον 70 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο, ενώ θα γλιτώναμε το περιβάλλον από τα σκουπίδια 5 εκατομμυρίων αλουμινένιων κουτιών, από την κατανάλωση 11 εκατομμυρίων κιλοβατώρων ανά ώρα σε ηλεκτρική ενέργεια και την σπατάλη 50 εκατομμυρίων λίτρων νερού κάθε χρόνο (3).


Αγαπητέ κύριε Πρωθυπουργέ,

Οι επιστήμονες – φίλοι μου που μιλούν εκ μέρους μου επειδή εγώ δεν μπορώ ακόμα να μιλήσω λένε ότι:


  • Έχω ανθρώπινο δικαίωμα να θηλάζω.
  • Η μητέρα μου έχει ανθρώπινο δικαίωμα να με θηλάζει (4).
  • Ο θηλασμός είναι τροφή, υγεία, φροντίδα και αγάπη.
  • Τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής είναι τα πιο κρίσιμα και καθοριστικά στην ζωή κάθε ανθρώπου.
  • Ο θηλασμός είναι επείγον θέμα δημόσιας υγείας για την Ελλάδα και όχι απλή επιλογή lifestyle (5).
  • Ο θηλασμός έχει αποδειχθεί διεθνώς ως το πιο σημαντικό και αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης για να είναι τα μικρά παιδιά υγιή.
  • Χρειάζομαι γάλα της μαμάς μου, όχι τεχνητό!
  • Χρειάζομαι τη μαμά μου να με θηλάζει αποκλειστικά για έξι μήνες, και έπειτα να μου δίνει κι άλλες τροφές συνεχίζοντας να με θηλάζει για τουλάχιστον 2 χρόνια (6).
  • Το τάισμά μου με τεχνητό γάλα κάνει κακό στο περιβάλλον, στην Ελλάδα μας, στη Γη μας.
  • Αν δεν πιω το γάλα της μαμάς μου κινδυνεύω από λοιμώξεις όπως γαστρεντερίτιδες, πνευμονία και ωτίτιδες. Κινδυνεύω ακόμα από αιφνίδιο βρεφικό θάνατο, άσθμα, παχυσαρκία, διαβήτη, λευχαιμία. Αλλά και πολλά χρόνια μετά θα κινδυνεύω περισσότερο από παχυσαρκία, διαβήτη, υπέρταση, καρκίνους. 
  • Αν η μαμά δεν μου δώσει το γάλα της, κινδυνεύει η ίδια από επιλόχεια κατάθλιψη, από καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών, από οστεοπόρωση σε μεγάλη ηλικία, από διαβήτη, υπέρταση και υπερλιπιδαιμία (7, 8).
  • Το τάισμα με μπιμπερό ενισχύει τις ανισότητες και βαραίνει την ήδη δυσμενή θέση άτυχων συνομηλίκων μου.
  • Στον ανεπτυγμένο κόσμο, το 6 με 24% του συνόλου των χρόνιων νοσημάτων στους ενήλικες αποδίδεται στον μη θηλασμό.
  • Η πολιτεία έχει υποχρέωση να βοηθήσει εμένα και την μητέρα μου προστατεύοντας, προωθώντας και υποστηρίζοντας το θηλασμό.
  • Παρόλα αυτά, ενώ οι περισσότερες μητέρες θέλουν να θηλάσουν τα παιδιά τους και ξεκινούν να το κάνουν, τρεις μήνες μετά την γέννηση μόλις 1 στα 10 παιδιά θηλάζει αποκλειστικά, 6 μήνες μετά την γέννηση μόλις 0,6% των βρεφών θηλάζουν αποκλειστικά, και μόλις 7 στα 100 παιδιά απολαμβάνουν τον θηλασμό στα πρώτα τους γενέθλια (9).
Βλέπω γύρω μου ότι πολύ λίγα από τα συνομήλικά μου βρέφη στην Ελλάδα θηλάζουν τη μαμά τους. Τι φταίει για αυτό; Οι επιστήμονες – βοηθοί μου μού λένε ότι:


  • Οι μητέρες μας θέλουν να θηλάσουν αλλά δεν υποστηρίζονται αρκετά για να το πετύχουν.
  • Οι γονείς μας παραπλανούνται από την ανεξέλεγκτη διαφήμιση και προώθηση προϊόντων που υποκαθιστούν το γάλα της μαμάς μας.
  • Οι αποφάσεις για την τύχη μου επηρεάζονται υπερβολικά από ανθρώπους που βάζουν τα χρήματά τους πάνω από την υγεία μου.
  • Οι μητέρες μας έρχονται αντιμέτωπες με πολλαπλά εμπόδια, όπως είναι η προώθηση τεχνητού γάλακτος από μαιευτήρια και επαγγελματίες υγείας, η μη τήρηση των διεθνών κανόνων στην διαφήμιση και το μάρκετινγκ του τεχνητού γάλακτος και των μπιμπερό, η έλλειψη σύγχρονης εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας στον θηλασμό και τη βρεφική διατροφή, η έλλειψη Φιλικών προς τα Βρέφη νοσοκομείων και άλλων δομών στην κοινότητα, η αποδυνάμωση των μητέρων μέσα από το υπερβολικά υψηλό ποσοστό καισαρικών τομών, η έλλειψη υποστήριξης να συνεχίσουν τον θηλασμό όταν επιστρέφουν στην δουλειά, η έλλειψη εθνικής πολιτικής και σχεδίου δράσης για την βρεφική διατροφή στην Ελλάδα, το κράτημα στα συρτάρια του μοναδικού, μικρού σε μέγεθος προγράμματος υποστήριξης μητρικού θηλασμού «Αλκυόνη».

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Να τι μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε τα βρέφη της Ελλάδας μας (10):


  • Προστατεύστε το κατοχυρωμένο ανθρώπινό μου δικαίωμα για μητρικό θηλασμό.
  • Επενδύστε χρήματα και ανθρώπους σε προγράμματα και πολιτικές που ενισχύουν τον θηλασμό: τολμήστε και δεν θα χάσετε σε βάθος χρόνου, ούτε εσείς, ούτε η Ελλάδα.
  • Προστατεύστε τον θηλασμό από την εμπορευματοποίηση της βρεφικής διατροφής, εφαρμόζοντας στην χώρα τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος (11) και απαγορεύοντας την επιθετική προώθηση εμπορικών τροφίμων που υπονομεύουν τον θηλασμό και την σωστή διατροφή για παιδιά έως 2 ετών ή παραπάνω.
  • Φροντίστε ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων στους επιστήμονές μας, στα πανεπιστήμιά μας και στα προγράμματα σχετικά με την βρεφική διατροφή που καταρτίζετε.
  • Υποστηρίξτε όλες τις μητέρες της χώρας μας στην προσπάθειά τους να θηλάσουν, παρέχοντας σε όλες επαρκή, επί αμοιβή  άδεια μητρότητας και υποστηρικτικά μέτρα για να συνεχίσουν τον θηλασμό όταν επιστρέψουν στην δουλειά τους.
  • Εξασφαλίστε επαρκή, κατάλληλη και τακτική εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στον θηλασμό και στην βρεφική διατροφή, τόσο στα πανεπιστήμια όσο και έπειτα, στους χώρους δουλειάς τους.
  • Ενισχύστε την Πρωτοβουλία για Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία, οραματιστείτε Φιλική προς τα Βρέφη πρωτοβάθμια υγεία, Φιλικές προς τα Βρέφη κοινότητες και Φιλικές προς τις Μητέρες μαιευτικές πρακτικές.
  • Ενημερώστε το ευρύ κοινό για τους πιθανούς κινδύνους από την σίτισή μου με τεχνητό γάλα και για την ανωτερότητα του θηλασμού.
  • Αποφασίστε μια Εθνική Στρατηγική και πλάνο δράσης για την βρεφική διατροφή και τον μητρικό θηλασμό, με χρονοδιαγράμματα επίτευξης στόχων.
  • Μεριμνήσετε για μια Εθνική Καμπάνια Μητρικού Θηλασμού που να στοχεύσει στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στους γονείς, στην κοινότητα, στο σύστημα υγείας και στο εκπαιδευτικό σύστημα.
  • Προστατεύστε το δικαίωμά μου να θηλάζω τη μητέρα μου εκτός σπιτιού όποτε και όπου το έχω ανάγκη.

Αγαπητέ κύριε Πρωθυπουργέ,

Παρακαλώ να με προστατέψετε από έτοιμες τροφές κακής ποιότητας που μου είναι άχρηστες και είναι πιθανό να βλάψουν την υγεία μου. Φροντίστε ώστε οι γονείς μου να μου παρέχουν φαγητό όσο γίνεται φρέσκο, ντόπιο από ελληνικά προιόντα, αγνό και ανεπεξέργαστο, από το οικογενειακό τραπέζι.

Γεννήθηκα στην Ελλάδα που κάποτε ήταν ένδοξη και έχω δικαίωμα στο μεγαλύτερο δυνατό επίπεδο υγείας.



Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,


Δεν μπορώ ακόμα να μιλήσω για αυτά που δικαιούμαι, αλλά αν μπορούσα θα σας έλεγα τα εξής:

Θα με βοηθήσετε να κάνω μια καλή αρχή που θα διαρκέσει για όλη την υπόλοιηή μου ζωή;

Χρειάζομαι το γάλα της μαμάς μου, όχι τεχνητό!

Προστατεύστε και ενδυναμώστε την μητέρα μου, φροντίστε για εμάς, τα μικρά παιδιά σήμερα, το μέλλον της χώρας μας αύριο. Προστατεύστε μας από συμφέροντα εχθρικά προς την υγεία μας. Επενδύστε στα πρώτα τρία χρόνια της ζωής μας.


Kύριε Πρωθυπουργέ,


Προστατεύστε τα μικρά παιδιά της Ελλάδας μας από την ανεξέλεγκτη απληστία των κερδών. Μην εγκαταλείπετε εμάς και τις μητέρες μας.

Οραματιστείτε ένα υγιές και στιβαρό μέλλον της γενιάς μου, ώστε να σας θυμούνται με ευγνωμοσύνη οι επόμενες γενιές Ελλήνων. Τολμήστε να προωθήσετε τον μητρικό θηλασμό όχι μόνο για την καλή υγεία τη δική μου και της μητέρας μου, αλλά και για την καλή υγεία της οικονομίας μας και του περιβάλλοντός μας. Επενδύστε στον μητρικό θηλασμό για τις δεκαετίες που έρχονται.


Ευχαριστώ τη μητέρα μου που με αυτό το γράμμα έκανε τη φωνή μου να ακουστεί. Σας ευχαριστώ κύριε Πρωθυπουργέ, είμαι σίγουρος ότι θα ενεργήσετε για λογαριασμό όλων των Ελληνόπουλων που δεν μπορούν ακόμα να μιλήσουν.



Με εκτίμηση και με το αγνό βλέμμα ενός μικρού παιδιού που κοιτάζει κατευθείαν στα μάτια,



  1. “Preventing disease and saving resourses: the potential contribution of increasing breastfeeding rates in the UK”. October2012, M.J.Renfrew, S.Pokhrel,M.Quigley, F.McCormick, J.Fox-Rushby, R.Dodds, S.Duffy, P.Trueman, A.Williams. UNICEF-UK
  2. Bartick M, Reinhold A:. The burden of suboptimal breastfeeding in the United States: A pediatric cost analysis; Pediatrics 2010;125:e1048–e1056
  3. Βαράκης Ν. Οικονομοτεχνική μελέτη μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα. Ανακοίνωση στην Ημερίδα μητρικού θηλασμού του συλλόγου συμβούλων γαλουχίας IBCLC Γαλαξίας, Αθήνα, 2012.
  4. Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, 1991. Επικυρωμένη από το Ελληνικό Κράτος.
  5. American Academy of Pediatrics. Breastfeeding and the use of human milk. Guideline, 2012
  6. World Health Organization. Global Strategy for Infant and Young Child Feeding. Geneva, 2004.
  7. US Surgeon General. Breastfeeding Call for Action 2011.
  8. Ip S, Chung M, Raman G, et al; Tufts-New England Medical Center. Evidence-based Practice Center. Breastfeeding and maternal and infant health outcomes in developed countries. Evid Rep Technol Assess (Full Rep). 2007;153(153):1–186
  9. Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού. Έκθεση: Εθνική μελέτη συχνότητας και προσδιοριστικών παραγόντων μητρικού θηλασμού. Αθήνα, Ιούλιος 2009.
  10. World Breastfeeding Conference. Declaration and Call for Action. India, 2012
  11. Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 1981. Ψηφισμένος από το Ελληνικό Κράτος.


Εάν πιστεύετε ότι το βρέφος ή μεγαλύτερο παιδί σας δικαιούται να αρθρώσει τη φωνή του, να ζητήσει προστασία από την πολιτεία και να διεκδικήσει τα ανθρώπινα δικαιώματά του, μπορείτε να κατεβάσετε τα παρακάτω γράμματα, να προσθέσετε αν θέλετε οτιδήποτε άλλο νομίζετε ότι το παιδί σας θα ήθελε να πει σχετικά προς τους ιθύνοντες, να συμπληρώσετε το ονοματεπώνυμο του παιδιού σας ή το δικό σας και να στείλετε την επιστολή ταχυδρομικά:

Στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας
Στον Υπουργό Υγείας
Αξιότιμο κύριο Ανδρέα Λυκουρέντζο,

Αριστοτέλους 17, Αθήνα,

TK 10187.



Στους τοπικούς βουλευτές του νομού σας
Στον Συνήγορο του Παιδιού
Χατζηγιάννη Μέξη 5, Αθήνα,

ΤΚ 11528.



Μπορείτε να στείλετε επιστολή σε έναν, μερικούς ή όλους τους αποδέκτες. Μπορείτε ακόμα στο τέλος του γράμματος να προσθέσετε ονοματεπώνυμα και υπογραφές ατόμων του περιβάλλοντός σας που επικροτούν την επιστολή.



Επιπλέον, όσοι επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με μικρά παιδιά και μητέρες πιστεύουν ότι τα παιδιά που φροντίζουν δικαιούνται να αρθρώσουν τη φωνή τους, να ζητήσουν προστασία από την πολιτεία και να διεκδικήσουν τα ανθρώπινα δικαιώματά τους, μπορείτε να κατεβάσετε τα παρακάτω γράμματα, να προσθέσετε αν θέλετε οτιδήποτε άλλο νομίζετε ότι τα παιδιά σας θα ήθελαν να πουν σχετικά προς τους ιθύνοντες, να συμπληρώσετε το ονοματεπώνυμο σας και να στείλετε την επιστολή ταχυδρομικά:

Στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας
Στον Υπουργό Υγείας
Αξιότιμο κύριο Ανδρέα Λυκουρέντζο,

Αριστοτέλους 17, Αθήνα,

TK 10187.



Στους τοπικούς βουλευτές του νομού σας
Στον Συνήγορο του Παιδιού
Χατζηγιάννη Μέξη 5, Αθήνα,

ΤΚ 11528.

Μπορείτε να στείλετε επιστολή σε έναν, μερικούς ή όλους τους αποδέκτες. Μπορείτε ακόμα στο τέλος του γράμματος να προσθέσετε ονοματεπώνυμα και υπογραφές ατόμων του περιβάλλοντός σας που επικροτούν την επιστολή.



Μπορείτε να στέλνετε τις επιστολές σας στο χρονικό διάστημα που είναι ενεργή η καμπάνια του IBFAN, δηλαδή από 01/01/2013 έως 31/06/2013.

Παρακαλούμε τους γονείς και τους επαγγελματίες υγείας, όταν στείλουν ταχυδρομική επιστολή, να προσθέτουν το ονοματεπώνυμό τους στην λίστα των αποστολέων, κάνοντας κλικ στον petition – συγκέντρωση υπογραφών (προσεχώς) στην παρούσα ιστοσελίδα, έτσι ώστε να γνωρίζουμε τον αριθμό βρεφών της χώρας που εκφράστηκαν προς τους ιθύνοντες.

IBFAN Ελλάδας 2013



Περισσότερα:

October 3, 2012

Φαρμάκωσέ με γιατρέ...



Πολύ ενδιαφέρον (και απενεχοποιητικό συν τοις άλλοις) - ειδικά προερχόμενο από έναν γιατρό. Διακρίνω μικρές ηλιαχτίδες φωτός στον ορίζοντα που όλο και μεγαλώνουν/πληθαίνουν...



Άστο εσύ, δεν κάνει στην κατάστασή σου!” Ο ηλικιωμένος κύριος παίρνει το καρότσι του σουπερμάρκετ από τα χέρια της κόρης του που περπατάει δίπλα του.  
Η κοπέλα γελάει. “Αμάν βρε μπαμπά, έγκυος είμαι όχι άρρωστη, μπορώ να σπρώξω ένα καρότσι!”
“Αφού δεν είσαι άρρωστη μαμά, γιατί παίρνεις τόσα φάρμακα;;;” ρωτά απορημένος ο μπόμπιρας δίπλα της. “Τα είδα στον πάγκο της κουζίνας”.
“Εεεε, για το μωρό φυσικά” κομπιάζει η μαμά του.
“Άρα είναι το μωρό άρρωστο;;;”


Του Γεώργιου Κ. Μιχαλόπουλου*

Η παραδοσιακή άποψη για την εγκυμοσύνη στη χώρα μας είναι ότι πρόκειται για μια κατάσταση τόσο ιδιαίτερη που φτάνει σχεδόν στα όρια της ασθένειας. Μη σηκώνεις βάρη, μην κουράζεσαι, μην τρως αυτό, μην κάνεις εκείνο. Και φυσικά πάρε φάρμακα. Πολλά φάρμακα. Για να “δέσει” το μωρό, να μην αποβάλεις, να μην αδυνατίσουν τα κόκκαλά σου και πέσουν τα δόντια σου, να μην πάθεις αναιμία. Και να ο σίδηρος, να το ασβέστιο, το φυλλικό οξύ, η προγεστερόνη, το μαγνήσιο.

Ως γνωστό, η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία συνεπώς η προσέγγιση αυτή ακούγεται λογική. Έχει όμως τελικά επιστημονική βάση;

Σίδηρος

Ο σίδηρος παίζει κεντρικό ρόλο στην παραγωγή αιμοσφαιρίνης και την πρόληψη της αναιμίας. Οι ημερήσιες ανάγκες σε σίδηρο αυξάνουν από τα 18 στα 27mg κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αντικατοπτρίζοντας την αύξηση του όγκου του αίματος της μητέρας. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη και μιας αντίστοιχης αύξησης της διατροφικής του πρόσληψης.

Η συνήθης τακτική, η οποία μάλιστα υποστηρίζεται και από οργανισμούς όπως το αμερικανικό CDC (Centers for Disease Control and Prevention), είναι η χορήγηση συμπληρωμάτων σιδήρου σε όλες τις εγκύους. Αυτό επιτυγχάνει το επιθυμητό αποτέλεσμα με τον ευκολότερο τρόπο, είτε η λήψη με τη διατροφή είναι ανεπαρκής είτε όχι.
Εντούτοις, η λήψη σιδήρου στην πλειοψηφία των εγκύων συνοδεύεται από μια σειρά παρενεργειών από το γαστρεντερικό όπως μόνιμη δυσπεψία, τάση για έμετο, πόνο στο στομάχι και έντονη δυσκοιλιότητα. Οι παρενέργειες αυτές συχνά επιδεινώνονται σταδιακά καθιστώντας την αγωγή ιδιαίτερα δυσάρεστη.

H εναλλακτική προσέγγιση στο θέμα είναι η προσαρμογή της διατροφής κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ελαχιστοποιηθεί η ανάγκη για λήψη συμπληρωμάτων. Τροφές πλούσιες σε σίδηρο, όπως άπαχο κόκκινο κρέας, γαλοπούλα, όσπρια καθώς και δημητριακά ενισχυμένα σε σίδηρο είναι ικανές να παρέχουν ποσότητες που είναι πολύ κοντά στον ημερήσιο στόχο των 27mg. Η επιλογή τους δε σημαίνει απαραίτητα μεγάλες αλλαγές στη διατροφή ή αύξηση των μερίδων. Αποτελεί απλά μια ευκαιρία για αναθεώρηση της δίαιτας προς το πιο ισορροπημένο, με προσεκτικότερη και καλύτερη επιλογή τροφών.

Στόχος είναι να διατηρηθεί η πληρότητα των αποθηκών σιδήρου του οργανισμού ώστε να προληφθεί ή τουλάχιστον να καθυστερήσει όσο το δυνατό περισσότερο η εμφάνιση αναιμίας. Αυτό δεν εξασφαλίζει απαραίτητα την ολοκληρωτική αποφυγή λήψης συμπληρωμάτων σιδήρου, κατά κανόνα όμως περιορίζει τη χρήση τους σε ένα συγκριτικά περιορισμένο χρονικό διάστημα προς το τέλος της εγκυμοσύνης. Με τη σειρά του αυτό συνεπάγεται περιορισμό και της διάρκειας και έντασης των παρενεργειών της σιδηροθεραπείας.

Ασβέστιο

Ο οργανισμός της μητέρας παρέχει σταθερά επαρκές ασβέστιο προς το αναπτυσσόμενο έμβρυο αντλώντας από τα οστά της ανεξάρτητα από την ημερήσια ποσότητα που λαμβάνεται με τη διατροφή. Ελλιπής λήψη ασβεστίου από την τροφή μπορεί να προκαλέσει οστεοπενία στη μητέρα, “αδυνάτισμα” δηλαδή των οστών της, και αυτή είναι η δικαιολογία για τη χορήγηση συμπληρωμάτων κατά την κύηση.

Πόσο ασβέστιο χρειάζεται να όμως λαμβάνει μια έγκυος; Στις περισσότερες χώρες της Δύσης η συνιστώμενη δόση κατά την κύηση και το θηλασμό είναι 1100-1200 mg ημερησίως. Αυτό μεταφράζεται σε 4 ποτήρια γάλα ή 3 κεσεδάκια γιαούρτι ή 100 γραμμάρια τυρί, το οποίο είναι αρκετά εύκολος στόχος για μια γυναίκα που της αρέσουν τα γαλακτοκομικά. Και στην αντίθετη περίπτωση όμως υπάρχουν και άλλες τροφές που είναι πλούσιες σε ασβέστιο, για παράδειγμα ένα φλιτζάνι μπρόκολο ή μισό φλιτζάνι αμύγδαλα περιέχουν όσο ασβέστιο έχει μισό κεσεδάκι γιαούρτι.

Συνεπώς, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων η λήψη φαρμακευτικών συμπληρωμάτων ασβεστίου στην εγκυμοσύνη είναι περιττή και μπορεί να είναι ακόμα και επιβλαβής (π.χ. υπερβολική λήψη σχετίζεται με σχηματισμό λίθων στους νεφρούς, δυσκοιλιότητα και άλλες παρενέργειες).

Φυλλικό οξύ

Η λήψη φυλλικού οξέος κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στην καλύτερη ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου και την πρόληψη συγγενών ανωμαλιών όπως η δισχιδής ράχη. Γι'αυτό και η καθημερινή λήψη συμπληρώματος συνιστάται ήδη από τη στιγμή που αρχίζουν οι προσπάθειες σύλληψης έως και την ολοκλήρωση του πρώτου τριμήνου της κύησης.

Παρόλα αυτά πολλές γυναίκες συνεχίζουν να παίρνουν το φάρμακο ακόμα και μετά τις 12 εβδομάδες, όταν πια η ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου έχει ολοκληρωθεί. Αυτό δεν είναι αναγκαίο και απλώς προσθέτει ένα ακόμα χάπι στον κατάλογο. Οι καθημερινές ανάγκες σε φυλλικό οξύ καλύπτονται εύκολα με τη διατροφή, ειδικά με την κατανάλωση λαχανικών και οσπρίων, συνεπώς δεν υπάρχει κανένα επιπλέον όφελος ούτε για τη μητέρα ούτε για το έμβρυο από την επιπλέον λήψη.

Προγεστερόνη

Η συνταγογράφηση προγεστερόνης στην κύηση είναι εξαιρετικά διαδεδομένη στην Ελλάδα. Συνήθως δίνεται υποστηρικτικά σε περιπτώσεις αιμορραγίας στο πρώτο τρίμηνο και επαπειλούμενης αποβολής. Η προγεστερόνη είναι μια ορμόνη που παράγεται αρχικά από την ωοθήκη και αργότερα από τον πλακούντα και η οποία είναι απαραίτητη για την εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Η λογική πίσω από τη χορήγησή της βασίζεται στην υπόθεση ότι ένα ποσοστό αποβολών συμβαίνει λόγω ανεπαρκούς ενδογενούς παραγωγής της και συνεπώς η εξωγενής χορήγηση της ορμόνης είναι ωφέλιμη.

Οι έρευνες παρόλα αυτά καταρρίπτουν αυτή τη θεωρία. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι τόσο κατηγορηματικά ότι η χρήση της στο πρώτο τρίμηνο δεν προλαμβάνει τις αποβολές που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στις οδηγίες του το διατυπώνει ρητά. Επιπλέον ενώ γενικά το φάρμακο θεωρείται ασφαλές έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς και αναφορές εμβρυικών ανωμαλιών που έχουν αποδοθεί στη χρήση της. Παρόλο που το πιθανότερο είναι ότι η αιτία τελικά ήταν διαφορετική και ότι οι εμβρυικές ανωμαλίες δεν οφείλονταν στην ίδια την προγεστερόνη, το ερώτημα είναι γιατί να χρησιμοποιήσει μια έγκυος ένα φάρμακο που αποδεδειγμένα δεν την ωφελεί.

Μαγνήσιο

Η πρόληψη συσπάσεων της μήτρας με τη χρήση μαγνησίου είναι άλλη μια δημοφιλής πρακτική στη χώρα μας. Το μαγνήσιο έχει τοκολυτική δράση, δηλαδή εμποδίζει τις συσπάσεις χαλαρώνοντας τη μήτρα. Η υπόθεση πίσω από την προληπτική χρήση του φαρμάκου είναι ότι με την πρόληψη των συσπάσεων μειώνεται η πιθανότητα αποβολής και πρόωρου τοκετού. Για το λόγο αυτό σκευάσματα μαγνησίου δίνονται για παρατεταμένες περιόδους σε γυναίκες που είχαν στο παρελθόν ιστορικό αποβολών ή αιμορραγία στην κύηση.

Δυστυχώς ούτε αυτή η πρακτική βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Συγκεκριμένα η προληπτική τοκόλυση όπως λέγεται, όχι μόνο με μαγνήσιο αλλά και με άλλα φάρμακα, δεν έχει αποδειχτεί ούτε ότι παρατείνει την κύηση ούτε ότι μειώνει τα ποσοστά αποβολών και πρόωρων τοκετών. Με απλά λόγια δεν έχει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα και άρα η χρήση της δεν προσφέρει κανένα όφελος στην έγκυο ή το έμβρυο.

Ρηξικέλευθες απόψεις

Γεγονός είναι ότι οι βαθιά ριζωμένες απόψεις, τόσο των γιατρών όσο και του κοινού, αλλάζουν δύσκολα. Ο γιατρός αισθάνεται πίεση να “δώσει κάτι” για να μη φανεί αδιάφορος, σε βαθμό που του έχει γίνει πια αυτόματη κίνηση. Η έγκυος νιώθει ικανοποιημένη πως κάνει ό,τι καλύτερο για το μωρό της παίρνοντας τα φάρμακα, ενώ επιπλέον υφίσταται και ένα είδος κοινωνικής πίεσης: όταν “όλες” οι έγκυες τα παίρνουν, πώς μπορεί αυτή να διαφέρει;

Στην πραγματικότητα η διακοπή του καπνίσματος, η σωστή και ισορροπημένη διατροφή, η σωματική δραστηριότητα και η λήψη φυλλικού οξέος για τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης είναι οι μόνες παρεμβάσεις που χρειάζονται, βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και σε τελική ανάλυση έχουν νόημα. Σε άλλες χώρες η ορθολογική αυτή προσέγγιση έχει βρει εφαρμογή εδώ και δεκαετίες. Μήπως είναι ώρα να το πιστέψουμε κι εμείς;


*Ο Dr Γεώργιος Κ. Μιχαλόπουλος, DRCOG BSCCP, είναι Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος. Μπορείτε να βρείτε περισσότερα άρθρα του και λεπτομέρειες για το βιογραφικό του στο www.gynaikologia.gr

October 2, 2012

Ο ζωώδης θηλασμός

Πηγή: Μάνα Γης


Η πλειοψηφία των μητέρων που αναζητούμε συμβουλές λόγω δυσκολιών στο θηλασμό ανησυχούμε για το πώς να κάνουμε σωστά τα πράγματα αντί να ψάξουμε την εσωτερική σιωπή, τις βαθιές ρίζες, τα απομεινάρια της θηλυκότητας και συναισθηματικό στήριγμα σε άτομα ή κοινότητες που να ευνοούν τη συνάντηση με την προσωπική ουσία.

Ο θηλασμός είναι αγνή εκδήλωση των πιο γήινων και άγριων απόψεων μας που ανταποκρίνονται στη φιλογενετική μνήμη του είδους μας. Για να θηλάσουμε, χρειαζόμαστε μόνο να περάσουμε όλο σχεδόν το χρόνο γυμνές, χωρίς να απομακρύνουμε το πλάσμα μας, βυθισμένες στον άχρονο χρόνο, χωρίς λογική ούτε επεξεργασία σκέψεων, χωρίς ανάγκη να αμυνόμαστε από κάτι ή από κάποιον, αλλά βυθισμένες σε ένα χώρο φαντασιακό και αδιόρατο από τους άλλους.

Αυτό είναι ο θηλασμός. Είναι να αφήσουμε να αναδυθούν οι πιο πρωτόγονες ξεχασμένες ή απαρνούμενες γωνιές μας, τα ζωικά μας ένστικτα που προκύπτουν χωρίς να φανταστούμε ότι φώλιαζαν στο εσωτερικό μας. Είναι να αφεθούμε στην έκπληξη να μας βλέπουμε να γλείφουμε τα μωρά μας, να μυρίζουμε τη φρεσκάδα του αίματός τους, να στάζει το ένα σώμα με το άλλο, να μετατρεπόμαστε σε σώμα και σε υγρά χορευτές.

Ο θηλασμός είναι η απογύμνωση από τα ψέματα που μας έχουν πει σε όλη μας τη ζωή σχετικά με το ποιοι είμαστε και ποιοι θα πρέπει να είμαστε. Είναι να είμαστε ατημέλητες, δυνατές, πεινασμένες, σαν λιονταρίνες, σαν τίγρεις, σαν καγκουρώ, σαν γάτες. Πολύ κοινές με τα θηλαστικά άλλων ειδών όσον αφορά στη συνολική προσήλωση στο μωρό τους, παραμελώντας την υπόλοιπη κοινότητα, προσεκτικές όμως στις ανάγκες του νεογέννητου.

Ευχαριστημένες με το θαύμα, προσπαθώντας να αναγνωρίσουμε ότι ήμασταν εμείς αυτές που το κάναμε πράξη, και να επανενωθούμε με κάθετι sublime. Είναι μια εμπειρία μυστικιστική αν μας το επιτρέψουμε.

Αυτό είναι το μόνο που χρειάζεται για να μπορέσουμε να θηλάσουμε ένα παιδί. Ούτε μέθοδοι ούτε ωράρια ούτε συμβουλές ούτε ρολόγια ούτε μαθήματα. Στήριξη όμως ναι, και εμπιστοσύνη των άλλων (συζύγων, δίκτυο γυναικών, κοινωνία, κοινωνικός περίγυρος) για τον εαυτό μας περισσότερο από ποτέ. Μόνο την άδεια για να είμαστε αυτό που θέλουμε, να κάνουμε αυτό που θέλουμε, και να αφεθούμε στην τρέλα του άγριου.

Αυτό κατορθώνεται αν κατανοηθεί ότι η γυναικεία ψυχολογία περιλαμβάνει αυτές τις βαθιές ρίζες με τη μητέρα – γη, ότι το να είσαι ένα με τη φύση είναι σύμφυτο με το ουσιώδες είναι των γυναικών, και ότι αν αυτή η πτυχή δεν είναι προφανής, ο θηλασμός απλά δε ρέει. Δεν είμαστε τόσο διαφορετικές από τα ποτάμια, τα ηφαίστεια, τα δάση. Το μόνο αναγκαίο είναι να τα προστατεύσουμε από τις επιθέσεις.

Για τις γυναίκες που επιθυμούμε να θηλάσουμε είναι πρόκληση να μην απομακρυνθούμε υπερβολικά από τα άγρια ένστικτά μας. Δυστυχώς συνηθίζουμε να εκλογικεύουμε και να διαβάζουμε βιβλία και με αυτόν τον τρόπο χάνουμε τον άξονα μεταξύ τόσων «επαγγελματικών» συμβουλών.

Η κοινωνική επιμονή και σε μερικές περιπτώσεις οι ιατρικές και ψυχολογικές συμβουλές που επιμένουν στο να χωριζόμαστε οι μητέρες από τα μωρά, απενεργοποιεί το ζωώδες του θηλασμού. Ίσως η κατάσταση που περισσότερο καταστρέφει την εμπιστοσύνη που έχουμε οι μητέρες στα δικά μας εσωτερικά εργαλεία, είναι αυτή η πεποίθηση ότι τα μωρά θα κακομάθουν αν τα έχουμε πολύ ώρα στην αγκαλιά μας. Ο φυσικός διαχωρισμός που έχουμε υποβάλει ως δυάδα παρεμποδίζει τη ροή του θηλασμού.

Τα δυτικά μωρά κοιμούνται σε ψάθινες πορτμπεμπἐ και καροτσάκια ή πάρα πολλές ώρες στις κούνιες τους. Αυτή η συμπεριφορά υπονομεύει απλά το θηλασμό. Επειδή ο θηλασμός είναι μια σωματική δραστηριότητα και σταθερά ενεργειακή. Είναι σαν ένα ποτάμι που δε μπορεί να σταματήσει να ρέει: αν το μπλοκάρουμε, εκτρέπει τη ροή του.

Αντίθετα από αυτό που πιστεύεται, τα μωρά θα έπρεπε να είναι πάνω στη μητέρα τους συνεχώς, ακόμη και κυρίως όταν κοιμούνται. Διότι τρέφονται επίσης και με τη ζέστη, την αγκαλιά, την τρυφερότητα, τη σωματική επαφή, τη μυρωδιά, το ρυθμό της καρδιάς, την εφίδρωση και το άρωμα. Το γάλα ρέει αν το σώμα είναι διαρκώς διαθέσιμο. Ο θηλασμός δεν είναι ξεχωριστό θέμα. Ή είμαστε μητέρα και μωρό, αναμεμειγμένα και ανακατεμένα ή δεν είμαστε. Για αυτό, ο θηλασμός ισοδυναμεί με το να έχουμε το μωρό αγκαλιά όσο το δυνατόν περισσότερο. Δεν υπάρχει λόγος να χωρίσουμε το μωρό από το σώμα μας, παρά μόνο για να ικανοποιήσουμε λίγες προσωπικές μας ανάγκες. Ο θηλασμός είναι σώμα, είναι σιωπή, είναι σύνδεση με τον αόρατο υπόκοσμο, είναι συναισθηματική σύντηξη, είναι παράδοση.

Ο θηλασμός είναι εφικτός αν σταματήσουμε να ακολουθούμε κανόνες, ωράρια, λογικές υποδείξεις και αν είμαστε διαθέσιμες να βυθιστούμε σε αυτό τον άχρονο χρόνο χωρίς φόρμες και πλαίσια. Επίσης αν απαλλαγούμε από τόσα καθισματάκια, καροτσάκια και παιδικά έπιπλα, μιας και ένα μαντήλι δεμένο στο σώμα μας αρκεί για να βοηθήσει τα κουρασμένα μας χέρια και πλάτες. Ακόμα και αν εργαζόμαστε, ακόμη και αν υπάρχουν ώρες κατά τη διάρκεια της μέρας που να μην έχουμε την επιλογή να είμαστε με τα μωρά μας, έχουμε τη δυνατότητα να τα έχουμε αγκαλιά όλη την ώρα που είμαστε σε επαφή μαζί τους.

Είναι αλήθεια ότι πρέπει να γίνεις λίγο τρελή για τη μητρότητα. Αυτή η τρέλα μας δίνει τη δυνατότητα να είμαστε σε επαφή με το πιο γνήσιο, απρόσιτο, απογυμνωμένο, άγριο, του γυναικείου μας είναι. Έτσι, ας μας συνοδεύσει όποιος θέλει και όποιος είναι ικανός να μην τρομάζει με τη ζωώδη δύναμη που βρυγχάται από τα σωθικά μας.

by Laura Gutman

Family therapist and author of the Best Seller Maternity and the Encounter with our Shadow

September 19, 2012

Μάνα όχι άλλο κουράγιο!


Ένα ιδιαίτερα περιεκτικό άρθρο της Όλυς Πατσούρα και μια προβολή που αξίζει να δείτε όπου κι αν είστε!



«Έχεις πολύ στενή λεκάνη τελικά, ο ομφάλιος λώρος φαίνεται να είναι γύρω από το λαιμό του, καθυστερεί πολύ ο τοκετός, το μωρό είναι μικρό - μάλλον έχουμε καθυστερημένη ανάπτυξη, κινδυνεύεις να πάθεις αιμορραγία, έχει περάσει ο καιρός σου (σε πρωτότοκες), θα πονέσεις, θα καταστραφεί ο κόλπος σου, θα κάνεις ένα μήνα να περπατήσεις κανονικά, εσύ είσαι μοντέρνα γυναίκα με καριέρα, μια φορά καισαρική – για πάντα καισαρική, …» = ~47% τοκετοί με καισαρική τομή (σοβαρή εγχείρηση στην κοιλιακή χώρα με τομή και σε εσωτερικό όργανο) και με ανοδική πορεία. Σχεδόν τα μισά παιδιά στη σύγχρονη Ελλάδα γεννιούνται με σκαρπέλο. Καθόλου άσχημα κέρδη. Όσο για τον επονομαζόμενο φυσιολογικό τοκετό, αυτός γίνεται σε ακίνητη θέση, ανάσκελα με τα πόδια ψηλά, με πεταλούδα στο χέρι, συνθετική ωκυτοκύνη και προσταγλανδίνες, καρδιοτοκογραφία, επισκληρίδιο και περινεοτομή. Όμορφα.

Οπωσδήποτε δεν είναι όλες οι εγκυμοσύνες όπως θα θέλαμε, δεν είναι όλα τα βρέφη ούτε οι έγκυες το ίδιο υγιείς. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ιατρική παρέμβαση είναι όχι μόνο απαραίτητη αλλά σωτήρια. Η φροντίδα του τοκετού όμως οφείλει να επικεντρώνεται στο να διατηρήσει και να ευνοήσει τη φυσιολογία του τοκετού. Είναι σημαντικό να εφαρμόζονται αποκλειστικά οι διαδικασίες που ενδείκνυνται ιατρικά, τεκμηριώνονται επιστημονικά και μπορούν να διατυπωθούν γραπτώς από το ιατρικό προσωπικό για την ομαλή έκβαση του τοκετού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει οι καισαρικές τομές να μην υπερβαίνουν το 10-15% όλων των γεννήσεων καθώς μπορούν να αποβούν επικίνδυνες για μια υγιή μητέρα και το μωρό της, ενώ τα ιατρικά συγγράμματα δικαιολογούν ένα 5-10%. Τα θεαματικά όμως ποσοστά ιατρικών παρεμβάσεων στους τοκετούς παγκοσμίως, αποδεικνύουν ότι γίνονται, όχι γιατί συντρέχουν λόγοι υγείας, αλλά διότι αυτό διευκολύνει τον προγραμματισμό και αυξάνει την παραγωγικότητα και τα κέρδη σε έναν από τους τομείς της καπιταλιστικής παραγωγής που σχετίζεται άμεσα με την αναπαραγωγή της εργασιακής δύναμης, τη μαιευτική. Δεν είναι τυχαίο ότι τα περισσότερα βρέφη καισαρικής γεννιούνται μεταξύ Δευτέρας και Παρασκευής και ώρα 8π.μ.-5μ.μ.

Ας μην σπεύσουμε όμως να χαρακτηρίσουμε τους γιατρούς απάνθρωπους, οι αξιολογικές κρίσεις περισσότερο φανατίζουν παρά αποκαλύπτουν. Δεν είναι κακοί οι γιατροί, απλώς τη δουλειά τους κάνουν. Και σε μία νεοφιλελεύθερη κοινωνία το κίνητρο για κάθε επαγγελματική δραστηριότητα είναι το κέρδος, το οποίο και πρέπει να αυξάνεται. Το κεφάλαιο που επενδύεται στα μαιευτικά κέντρα ή οι γυναικολόγοι που λειτουργούν ως ατομικές επιχειρήσεις πρέπει να έχουν κέρδος από τη δραστηριότητά τους. Στο παρελθόν, το μεγαλύτερο ποσοστό των τοκετών έφεραν αισίως εις πέρας οι μαίες χωρίς καμία ανάγκη χειρουργικής βοήθειας. Σταδιακά και μέσω κρατικού σχεδιασμού, κυνηγήθηκαν οι μαίες, κατασυκοφαντήθηκε ή και απαγορεύτηκε το λειτούργημά τους και ο χώρος τους (το σπίτι της επίτοκης) και ταυτόχρονα επιβλήθηκε λαμπερό, μοντέρνο και ασφαλές – ασφαλές από το 1862 και μετά που πάσχισε να τους πλύνει τα χέρια ο Semmelweis – το λειτούργημα του χειρουργού-γυναικολόγου. Στη συνέχεια εδραιώθηκαν τα μαιευτήρια και στα έσοδα του γυναικολόγου και του αναισθησιολόγου προστέθηκαν και τα έσοδα νοσηλείας, έτσι, με τη νέα αυτή υπηρεσία αυξήθηκε το περιθώριο κέρδους. Αυτό λειτούργησε ικανοποιητικά για κάποια χρόνια. Αργότερα η επιχείρηση έπρεπε να εκσυγχρονιστεί. Από τη στιγμή που ένας φυσικός τοκετός έχει μη σταθερή διάρκεια και μη σταθερά ωράρια, το κόστος παραγωγής αυξάνεται και τα κέρδη μειώνονται. Μεγάλο ποσοστό των γιατρών, ακολουθώντας αναγκαστικά τους κανόνες της αγοράς, προσπάθησαν, κατάφεραν και συνεχίζουν την προσπάθεια για την κανονικοποίηση της παραγωγής: προγραμματισμός της στιγμής της γέννας, προγραμματισμός της διάρκειάς της, προγραμματισμός της ημέρας εργασίας, της εβδομάδας, του μήνα, κτλ. Σήμερα οι πιο ευαισθητοποιημένοι από αυτούς, σου ξύνουν τον αμνιακό σάκο στην τελευταία επίσκεψη στο ιατρείο τους και προκαλούν «φυσιολογικό» τοκετό ( νωρίτερα από το κανονικό) για την επόμενη μέρα που έχουν κλινική. Οι λιγότερο ενοχικοί σου κόβουν την κοιλιά με ιλουστρασιόν επιχειρήματα και απόκρυψη επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τους κινδύνους της καισαρικής τομής. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να ευδοκιμήσει μια επιχείρηση. Οι καισαρικές αυξάνονται ραγδαία γιατί από τη μια αναθέτουμε τον τοκετό σε χειρουργούς και από την άλλη γιατί οι σύγχρονες γυναίκες προσπαθούν με αναγκαστικά αποσπασματικό και σπασμωδικό τρόπο να επιλύσουν την αντίφαση που βιώνουν ως σεξουαλικά αντικείμενα και μηχανές αναπαραγωγής.

Η ιστορική εξέλιξη της καπιταλιστικής κοινωνίας είχε ως αποτέλεσμα, μέσω παρεμβάσεων ειδικευμένων λειτουργών (γιατροί, επιστήμονες και βιομήχανοι), να μεταλλαχθούν σταδιακά δύο διαδικασίες αποκλειστικά θηλυκές, ο τοκετός και ο θηλασμός, και να πειστούν οι γυναίκες ότι δεν μπορούν καθόλου να τα καταφέρουν χωρίς μηχανήματα, νυστέρια και σκονογάλατα στο μπιμπερό, καλύπτοντας ένα τεράστιο και συνεχώς ανανεωνόμενο κενό της αγοράς και παράγοντας τεράστια κέρδη. Και πάλι, δεν έχει νόημα να υποπέσουμε σε αξιολογικές κρίσεις για αναίσθητους καταπατητές του όρκου του Ιπποκράτη, ξεπουλημένους επιστήμονες και βάναυσους καπιταλιστές. Ο τρόπος με τον οποίο επιτεύχθηκε αυτή η μετάλλαξη ήταν αυτός που διαμορφώθηκε τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο του καπιταλισμού, μέσα από την ιστορική εξέλιξη του κοινωνικού ρόλου και της κοινωνικής θέσης των ειδικευμένων λειτουργών και των γυναικών και τίποτα το μη ανθρώπινο ή αντικοινωνικό δεν υπάρχει σε αυτήν την ιστορική κοινωνική διαδικασία.

Από την άλλη, το ότι κατανοούμε τον τρόπο διαμόρφωσης και λειτουργίας του σημερινού ιατρικού κατεστημένου δεν σημαίνει ότι το αποδεχόμαστε και το υπομένουμε χωρίς αντίδραση και χωρίς δράση. Ούτε ότι δικαιολογούμε τους λειτουργούς του, ούτε ότι τους αφήνουμε να βάζουν το χέρι τους, σκέτο ή με εργαλεία, εκεί που δεν το χρειάζονται οι επίτοκες.

«Εκατομμύρια γυναίκες σε πολλές χώρες του κόσμου, σπρώχνονται στα νοσοκομεία, καθηλώνονται στο κρεβάτι και σφαγιάζονται», αναφέρει η Hermine Hayes-Klein, αμερικανίδα δικηγόρος και μια από τους διοργανωτές στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στον Τοκετό, που πραγματοποιήθηκε στη Χάγη. «Υφίστανται ανώφελες ιατρικές και χειρουργικές επεμβάσεις, στις οποίες οι θεράποντες ομολογούν ότι καταφεύγουν για οικονομικούς ή λόγους προσωπικής τους ευκολίας. Σε ολόκληρο τον πλανήτη οι γυναίκες συνειδητοποιούν ότι η γέννα μπορεί να είναι ασφαλής, χωρίς να πρέπει να βιώσουν την έλλειψη σεβασμού και την κακοποίηση».

Σύμφωνα με τον Mardsen Wagner, πρώην διευθυντή του τμήματος υγείας μητέρας και παιδιού του ΠΟΥ, «η περινεοτομή ποτέ δεν είναι αναγκαία σε ποσοστό άνω του 20% των τοκετών. Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι προκαλεί πόνο, αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας, και προκαλεί μακροχρόνιες σεξουαλικές δυσλειτουργίες. Για όλους αυτούς τους λόγους, το να γίνονται πολλές περινεοτομές, έχει σωστά θεωρηθεί ως μια μορφή ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων».

Η Louise Silverton, αναπληρώτρια γενική γραμματέας του Βασιλικού Κολεγίου των Μαιών, είπε πως «οι γυναίκες έχασαν την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητά τους να γεννούν». Με τη βοήθεια της ιατρικής βιομηχανίας (δημόσια και ιδιωτικά, πανεπιστημιακά, ερευνητικά και ιατρικά ιδρύματα, φαρμακοβιομηχανία, κτλ.), να συμπληρώσουμε για να είμαστε δίκαιοι. Δεν την έχασαν με δική τους πρωτοβουλία οι γυναίκες την εμπιστοσύνη τους. Την έχασαν μετά από τεράστια σε χρόνο και σε ένταση προσπάθεια του κεφαλαίου μέσω της επιβολής κρατικού ελέγχου σε όλους τους τομείς της αναπαραγωγής της εργασιακής δύναμης και δη της υγείας, μέσα στην οποία εντάχθηκε και η μητρότητα.

Χάσαμε την ικανότητά μας να γεννάμε, να θηλάζουμε, χάνουμε τη γονιμότητά μας και χρειαζόμαστε όλο και περισσότερες υψηλής τεχνολογίας γονιμοποιήσεις να υποβοηθήσουν την ολοένα συχνότερη στειρότητά μας.

Τί άλλο έχουμε να χάσουμε πια; Μάνα, φτάνει το κουράγιο και η υπομονή, έχουμε πόλεμο. Ενημερώσου, ενημέρωσε, διεκδίκησε. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται διεθνώς ένα κίνημα που διεκδικεί πίσω τον τοκετό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Ελληνικό Δίκτυο για το Σεβασμό στη Γέννα, ENCA Hellas, σε συνεργασία με το One World Birth Project, φέρνει σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, σε ταυτόχρονη παγκόσμια πρεμιέρα, την Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2012, τη νέα ταινία «Freedom For Birth»: ένα μαχητικό ντοκιμαντέρ για το πώς, σε ολόκληρο τον κόσμο, καταστρατηγείται συστηματικά το ανθρώπινο δικαίωμα των γυναικών να βιώσουν το θαύμα της γέννας, να ζήσουν τον τοκετό ως μια μεγαλειώδη φυσική εμπειρία και όχι ως αρρώστια ή ως «σφαγή» (πληροφορίες: http://www.encahellas.eu/premiere-freedom-for-birth-.html). Οι μητέρες γεννούν μια παγκόσμια επανάσταση στις 20 Σεπτέμβρη 2012.

βιολόγος-ολιστική θεραπεύτρια